Deep Work là gì? Cách để tập trung sâu, làm ít mà chất

· 4 phút đọc
Deep Work: thử một lần, nghiện cả đời

Cảnh tượng quen thuộc mỗi sáng:
Bạn ngồi vào bàn, mở VS Code, dự định làm việc 1 tiếng cho ra hồn. Nhưng rồi…

5 phút sau:
Đang đọc comment drama trên group tech, tay vẫn click Spotify bật nhạc remix, và đầu nghĩ... “trưa nay ăn gì nhỉ?”

Nếu bạn thấy mình như vậy 80% thời gian, chúc mừng – bạn là con người bình thường sống giữa thời đại xao nhãng công nghiệp hóa.

💥 Tin vui: Bạn không cần kỷ luật thép mới tập trung được.
Bạn chỉ cần tạo môi trường flow – trạng thái làm việc hưng phấn, không xao nhãng, như “vào zone”.


🧠 Vậy Flow là gì?

Flow là trạng thái khi bạn:

  • Làm việc mà không nhận ra thời gian trôi
  • Toàn bộ sự chú ý dồn vào 1 việc
  • Cảm thấy vừa căng vừa phê – như chơi game hard mode nhưng vẫn win

Đây là lúc não bạn hoạt động hiệu suất cực đại, giống như chạy ở chế độ Turbo Boost.
Theo Cal Newport, muốn làm những việc có giá trị cao (code tốt, học sâu, viết bài hay), bạn cần Deep Work – làm việc không gián đoạn, và Flow là “cửa vào” của nó.


🔧 Cách thiết lập Flow theo Deep Work

1. Xác định khung giờ vàng 🕒

Bạn không thể flow cả ngày. Nhưng bạn có thể flow 2-4 tiếng/ngày nếu biết chọn khung thời gian khi:

  • Não bạn còn nhiều năng lượng
  • Ít bị làm phiền nhất (thường là sáng sớm hoặc tối muộn)

→ Gợi ý: 7h-9h sáng hoặc 21h-23h là “thánh địa Deep Work”.

Việc cần làm:

  • Ghim khung giờ này vào lịch
  • Không nhận meeting, không trả lời tin nhắn
  • Giống như đi gym cho não – lịch cố định

2. Tạo “Nghi thức bắt đầu” Flow 🧘

Flow không tự nhiên mà đến. Não bạn cần một chút khởi động để “biết là sắp nghiêm túc”.

Ví dụ:

  • Mở một playlist nhạc lofi cố định
  • Dọn gọn bàn làm việc
  • Viết mục tiêu: “Trong 90 phút tới, mình sẽ hoàn thành X”

→ Sau vài tuần, não bạn sẽ “hiểu ngầm”: nghi thức này = làm việc sâu.


3. Dọn dẹp mọi xao nhãng kỹ thuật số 📵

Thông báo từ Slack, Zalo, email, Discord...
Mỗi lần bạn chuyển sự chú ý, não bạn mất từ 20-25 phút để quay lại trạng thái flow trước đó. Vãi thật sự.

Cách khắc phục:

  • Tắt toàn bộ noti trong khung giờ Deep Work
  • Đặt điện thoại sang phòng khác
  • Dùng các app như Freedom, Cold Turkey, hoặc Forest

→ Rule vàng: Không check mạng xã hội, không tin nhắn, không tab mới.


4. Chia nhỏ công việc, tránh “nuốt voi” 🐘

Não sợ mấy việc to như: “Viết xong report”, “Làm xong feature A”.

Nhưng nếu bạn viết ra:

  • ✅ Setup context
  • ✅ Viết schema
  • ✅ Code phần insert
  • ✅ Viết test
    → Flow sẽ dễ vào hơn vì nó rõ ràng và vừa sức.

💡 Checklist rõ ràng là “bản đồ vào rừng sâu” của não.


5. Kỹ thuật Pomodoro nâng cấp 🍅

Pomodoro gốc là: 25 phút làm – 5 phút nghỉ. Nhưng với Flow, bạn nên nâng cấp:

  • 50 phút làm sâu
  • 10 phút nghỉ rời khỏi màn hình

→ Đi lại, giãn cơ, uống nước, ngắm cây. Đừng scroll TikTok hay đọc comment, vì não vẫn đang bị hút về lại mode dopamine.


6. Đo lường tiến trình – không cần cầu kỳ 📊

Bạn không cần trello hay notion phức tạp.
Chỉ cần Google Sheet hoặc sổ tay, ghi lại:

Ngày Thời gian Task chính Có vào flow không? Ghi chú
27/7 8h-10h Viết API user Tập trung 90%, hơi lag đoạn login

Lúc đầu ghi chơi thôi. 1 tháng sau nhìn lại bạn sẽ thấy:

  • Có ngày nào làm việc tệ
  • Giờ nào hợp để Deep Work nhất
  • Những task nào dễ vào Flow

🔁 Quản lý năng lượng – giữ não khỏe để Flow

Flow không phải kiểu ép não 16 tiếng/ngày.
Bạn cần biết nghỉ đúng cách:

  • Không làm việc sau 22h nếu sáng dậy sớm
  • Dành buổi chiều để làm việc nhẹ, như đọc code, viết doc
  • Giữ thứ 7 hoặc 1 buổi/tuần rảnh rỗi, không task, không học – chỉ chill

Não bạn không phải cái máy cày. Cần “dưỡng” thì mới có sức “đập”.


💡 Một số tips “nâng cao” cho dev:

  • Dùng plugin VS Code để focus mode (ẩn sidebar, terminal, distraction-free)
  • Luôn biết task tiếp theo là gì, để khi xong task A → vào task B không delay
  • Có thể tạo flow nhóm: 2 người cùng deep work, không nói chuyện, hẹn giờ nghỉ

🔚 Kết luận: Không cần chăm chỉ, chỉ cần sâu

“Hầu hết mọi người làm việc giống như ném đá xuống ao mà không biết mục tiêu ở đâu.” – Cal Newport

Trong thời đại nhiễu loạn, người nào làm được việc sâu, người đó bứt phá.
Bạn không cần phải thông minh hơn, chỉ cần:

  • Bớt xao nhãng hơn người khác
  • Làm ít mà trúng đích

✊ Hành động ngay:

  1. Chọn khung giờ Deep Work cố định từ mai
  2. Dọn lại bàn làm việc
  3. Viết checklist nhỏ gọn
  4. Tắt điện thoại – bật playlist
  5. Nhấn start. Vào Flow thôi!

Đừng chỉ đọc về Flow. Tạo Flow. Sống trong Flow. Và nhìn sự nghiệp bạn thăng như tên lửa 🚀