Ai rồi cũng có những ngày đầu tiên "vật lộn" với đống code nhìn muốn... xỉu ngang phải không? 😵💫 Bạn cứ tưởng tượng cảnh mình vừa viết xong một function, hớn hở chuẩn bị flex với team, xong rồi nhìn lại thì code nó... xộc xệch, tên biến đặt như mật mã giải đố, comment thì như nhật ký tình yêu 💔. Đó chính là drama muôn thuở của mấy bro/sis newbie mới chập chững vào nghề đó!
Mình biết, ban đầu ai cũng chỉ muốn code cho chạy đã, đẹp hay không tính sau. Nhưng mà tin mình đi, cái "tính sau" đó có khi lại là cái "hối hận muộn màng" đó nha! Hôm nay, mình - blogger Gen Z siêu cool đây - sẽ "bóc phốt" và "mách nước" cho bạn những tips viết code clean siêu dễ áp dụng, để code của bạn không chỉ chạy mà còn phải slay, phải real đỉnh của chóp luôn! Let's goooo! 🚀
Tại sao phải code clean? Hổng lẽ code dơ là trend? 🤔
Nghe cái tên "code clean" là thấy vibe sạch sẽ, gọn gàng rồi đúng không? Vậy tại sao phải "đầu tư" vào nó? Có phải là kiểu "làm màu" không ta?
- Cứu bạn khỏi "nghiệp quật" 😇: Tưởng tượng bạn vừa code xong, một tuần sau quay lại nhìn code của chính mình mà không hiểu gì. Đó chính là lúc nghiệp quật đấy! Code clean giúp bạn và đồng đội dễ dàng đọc hiểu, sửa lỗi và nâng cấp hơn rất nhiều. Kiểu như mình tự tạo phúc cho mình vậy á! 🙏
- Làm việc nhóm "vibe cực chill" 🤝: Khi bạn làm việc với team, code của bạn không chỉ là của bạn nữa. Nếu code bạn như một cái mê cung không lối thoát, đồng đội sẽ "gét gô" bạn đó! Code clean giúp cả team phối hợp ăn ý, đẩy project nhanh như tên lửa. 🚀
- Debug không còn là "ác mộng" 👻: Lỗi phát sinh là chuyện cơm bữa của dân dev. Nhưng nếu code bạn rõ ràng, mạch lạc, việc tìm và sửa lỗi sẽ nhanh hơn rất nhiều, không còn phải "đập bàn đập ghế" vì bế tắc nữa.
- Nâng tầm "đẳng cấp" của bạn ✨: Một dev mà code vừa chạy vừa đẹp, nhìn là biết có "tâm" và có "tầm" liền. Đó là một kỹ năng cực kỳ quan trọng giúp bạn "flex" với nhà tuyển dụng đó nha! 😉
Bí kíp "nâng tầm" code của bạn lên level "siêu mẫu" 💅
Ok, giờ thì vào phần quan trọng nhất nè! Mình sẽ bật mí những chiêu "hack" xịn sò để code bạn từ "vịt con xấu xí" hóa "thiên nga" ngay lập tức!
Tên biến, tên hàm: Đừng đặt như mật mã giải đố bro ơi! 🕵️♀️
Đây là lỗi kinh điển mà mình thấy rất nhiều newbie mắc phải! Đặt tên biến, tên hàm kiểu: a, b, x, tmp, doSomething... Nghe là thấy muốn "out trình" rồi! 😵💫
- Luôn luôn: Đặt tên sao cho nó nói lên được mục đích của biến/hàm đó. Ví dụ, thay vì
d, hãy dùngdaysInMonth; thay vìc, hãy dùngcustomerName. - Thực tế: Bạn muốn gọi đứa bạn là "Tùng" hay "T"? Dĩ nhiên là "Tùng" rồi, nghe nó có real name liền! Code cũng vậy đó.
- Tips nhỏ: Dùng camelCase (
calculateTotalPrice) cho biến/hàm và PascalCase (UserProfile) cho class/component để code trông pro hơn.
Comment là để giải thích, không phải để viết nhật ký tình yêu 📝💔
Comment rất quan trọng, nhưng dùng sai cách thì lại "phản tác dụng" nha! Nhiều bạn comment kiểu: // Đây là biến count. Ơ, nhìn tên biến là biết rồi mà?! 🤦♀️
- Comment TỐT: Giải thích tại sao bạn làm điều gì đó theo cách này, hoặc giải thích những đoạn code phức tạp (mà đáng lẽ không nên phức tạp đến mức phải giải thích 😉).
- Comment XẤU: Lặp lại những gì code đã nói, hoặc quá dài dòng, không liên quan.
- Rule of thumb: Nếu code bạn tự thân nó đã nói lên tất cả (vì bạn đặt tên biến, hàm xịn sò), thì comment chỉ là "phụ kiện" thêm vào thôi. Hãy cố gắng viết code dễ hiểu trước khi nghĩ đến comment!
Đừng biến hàm của bạn thành "con rồng" phun lửa cả cây số 🐉🔥 (Single Responsibility Principle - Gì đấy?!)
Một function mà làm đủ thứ việc, từ A đến Z, thì đúng là "con rồng" thật! Nó sẽ rất khó đọc, khó debug và cực kỳ khó tái sử dụng. Nghe là thấy drama rồi đó! 😱
- Mỗi hàm chỉ nên làm MỘT việc thôi nha bro/sis! Ví dụ, hàm
createUserAndSendEmailnghe là thấy nó làm hai việc rồi đó! Tách ra thànhcreateUservàsendWelcomeEmailsẽ hợp lý hơn nhiều. - Lợi ích "đỉnh của chóp": Hàm nhỏ giúp bạn dễ dàng kiểm tra (test), sửa lỗi (debug) và tái sử dụng ở nhiều chỗ khác trong project. Nó làm code bạn modular, dễ scale up hơn.
Định dạng code: Vibe check! Đừng để nó "xộc xệch" như vừa ngủ dậy 😴
Thử tưởng tượng bạn đọc một bài blog mà chữ nhảy lung tung, không xuống dòng, không dấu phẩy... Bạn có đọc nổi không? Code cũng y chang vậy đó! Định dạng code lộn xộn là một trong những nguyên nhân khiến người đọc code (và cả chính bạn) muốn "xỉu ngang xỉu dọc".
- Nhất quán là chìa khóa: Từ việc thụt lề (indentation), khoảng cách (spacing), đến cách xuống dòng, đều phải nhất quán.
- Dùng tool đi bro/sis! Mấy tool như Prettier, ESLint (cho JS), Black (cho Python) sinh ra là để cứu rỗi cuộc đời bạn đó! Cứ cài vào, thiết lập một lần rồi quên đi, mấy ẻm sẽ tự động định dạng code cho bạn luôn. Quá là slay! 💯
DRY là gì? Đừng Lặp Lại Chính Mình (Don't Repeat Yourself) ♻️
Bạn có thấy mình viết đi viết lại cùng một đoạn code ở nhiều chỗ khác nhau không? Đó chính là lúc bạn đang vi phạm nguyên tắc DRY đó! Code bạn mà cứ lặp đi lặp lại như bài nhạc viral nghe hoài là chán đó!
- Refactor ngay và luôn: Khi thấy mình lặp lại một đoạn code từ 2-3 lần trở lên, hãy suy nghĩ cách đóng gói nó vào một hàm hoặc một class riêng.
- Lợi ích: Giảm thiểu số lượng code, dễ bảo trì hơn (chỉ cần sửa một chỗ), và giúp code bạn trông "thông minh" hơn rất nhiều.
Đấy, sơ sơ vài tips "ruột gan" của mình để code của bạn không chỉ chạy mà còn phải CHẤT, phải PRO, phải SLAY trên mọi mặt trận rồi đó! 🤩
Nhớ nha các bro/sis, code clean không phải là "làm màu" mà là một kỹ năng cần thiết để bạn trở thành một dev xịn sò, được team yêu mến và được "crush" (là mấy anh chị senior dev đó) đánh giá cao! 😉
Thực hành liền đi mấy bro/sis ơi, kẻo lỡ sau này code dơ quá... crush không thèm nhìn mặt luôn đó! 😜 Hẹn gặp lại ở bài blog sau, nhớ follow mình để không bỏ lỡ drama code nha! Bái baiii 👋
